Warunki techniczne po 20 września 2026 – co to znaczy dla HVAC

Stan prawny na 8 listopada 2026 r.

Rozporządzenie z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (potocznie „WT 2021”), przestało obowiązywać z upływem 20 września 2026 r. (w bazie ELI: uznane za uchylone z dniem 21 września 2026 r.). Wygasło z mocy ustawy, bo minął 84-miesięczny okres przejściowy z ustawy o zapewnianiu dostępności. Nowe rozporządzenie nie zostało dotąd ogłoszone w Dzienniku Ustaw. Lukę częściowo wypełniają przepisy epizodyczne dodane do Prawa budowlanego ustawą z 31 lipca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1161 (otwiera się w nowej karcie), art. 102a–102c, obowiązują od 2 września 2026 r.). Przez 18 miesięcy od 20 września 2026 r., czyli do 20 marca 2028 r., pozwalają one stosować dotychczasowe przepisy:

Sytuacja	Co mówią przepisy przejściowe
Projekt do wniosku o pozwolenie na budowę, o odrębne zatwierdzenie projektu albo do zgłoszenia budowy; także dokumenty legalizacyjne	Projekt zagospodarowania i projekt architektoniczno-budowlany mogą być sporządzone według dotychczasowych WT, jeśli inwestor złoży organowi oświadczenie o stosowaniu tych przepisów (art. 102a). Wtedy także projekt techniczny przygotowuje się według dawnych WT
Budowa bez pozwolenia i zgłoszenia (art. 29 ust. 2) oraz roboty bez pozwolenia i zgłoszenia (art. 29 ust. 4 Prawa budowlanego) – m.in. instalowanie pompy ciepła albo klimatyzatora z jednostką zewnętrzną do 3 m wysokości na istniejącym budynku	Inwestor może stosować dotychczasowe WT (art. 102b)
Utrzymanie i użytkowanie budynków mieszkalnych	Dopuszczone według dotychczasowego rozporządzenia o warunkach technicznych użytkowania budynków mieszkalnych z 1999 r. (art. 102c). To inny akt niż WT dla projektowania i budowy

Źródło: Dz.U. 2026 poz. 1161 (PDF) (otwiera się w nowej karcie); ELI DU/1999/836 (otwiera się w nowej karcie).

Wymagania opisane niżej (EP, współczynniki U, odzysk ciepła, wentylacja) pochodzą z dotychczasowych WT. W okresie przejściowym pozostają punktem odniesienia dla projektów i montażu. Jeśli do 20 marca 2028 r. nowe rozporządzenie nie zostanie ogłoszone, a ustawodawca nie przedłuży okresu przejściowego, przepisy epizodyczne przestaną działać. Przed rozpoczęciem projektu ustal z projektantem, którą podstawę przyjmujecie.

To informacja ogólna, nie porada prawna. Ostatni tekst jednolity dawnych WT to Dz.U. 2022 poz. 1225 (otwiera się w nowej karcie), później zmieniany w latach 2023–2024. Komunikaty o pracach nad nowym rozporządzeniem publikuje Ministerstwo Rozwoju i Technologii (otwiera się w nowej karcie).

Czym są warunki techniczne i kogo obowiązują?

Warunki techniczne (WT) to rozporządzenie wykonawcze do Prawa budowlanego (wydawane na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy). Określają m.in. wymagania dotyczące oszczędności energii, wentylacji, ogrzewania, ochrony przed hałasem i bezpieczeństwa użytkowania. Dotyczyły projektowania i budowy nowych budynków oraz przebudowy, rozbudowy i zmiany sposobu użytkowania – w zakresie objętym projektem.

Wymiana urządzenia w istniejącym domu, np. kotła na pompę ciepła, to robota, która nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia (art. 29 ust. 4 Prawa budowlanego). Nie musisz przy niej doprowadzać całego budynku do wymagań warunków technicznych. Do 20 marca 2028 r. możesz przy takich robotach stosować dotychczasowe WT (art. 102b). Jeden z ich wymogów dotyczy właśnie wymiany źródła ciepła: automatyczna regulacja temperatury w pomieszczeniach (§ 135 ust. 10). Instalację i tak wykonuje się zgodnie z zasadami wiedzy technicznej (art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego (otwiera się w nowej karcie)).

Wymagania energetyczne, które kształtują dobór HVAC

Według dotychczasowych WT, stosowanych w okresie przejściowym, kluczowe są dwa rodzaje limitów: wskaźnik EP (roczne zapotrzebowanie na nieodnawialną energię pierwotną; w tabeli niżej wartość cząstkowa EP H+W na ogrzewanie, wentylację i ciepłą wodę) oraz maksymalne współczynniki przenikania ciepła U dla przegród.

Rodzaj budynku	Maksymalne EP H+W od 31.12.2020 [kWh/(m²·rok)]
Mieszkalny jednorodzinny	70
Mieszkalny wielorodzinny	65
Zamieszkania zbiorowego	75
Użyteczności publicznej (poza opieką zdrowotną)	45
Gospodarczy, magazynowy, produkcyjny	70

Przegroda	Maksymalne U od 31.12.2020, pomieszczenia o temperaturze ≥ 16 °C [W/(m²·K)]
Ściany zewnętrzne	0,20
Dachy i stropodachy	0,15
Podłogi na gruncie	0,30
Okna (bez połaciowych) i drzwi balkonowe	0,90
Drzwi zewnętrzne	1,30

Dla HVAC wynika z tego prosta konsekwencja: w dobrze ocieplonym domu projektowe straty ciepła są małe, a dobór pompy ciepła „z metra” często kończy się przewymiarowaniem. Dlatego podstawą doboru są obliczenia obciążenia cieplnego wg PN‑EN 12831-1, a nie wskaźniki z katalogów.

Wentylacja: co przepisy mówią wprost

• Każde pomieszczenie przeznaczone na pobyt ludzi musi mieć wentylację – grawitacyjną, hybrydową lub mechaniczną. W pomieszczeniu z wentylacją mechaniczną (wywiewną albo nawiewno-wywiewną) lub klimatyzacją nie stosuje się wentylacji grawitacyjnej ani hybrydowej. Nie dotyczy to klimatyzatorów, które nie pobierają powietrza zewnętrznego (np. zwykłego splitu).
• Strumienie powietrza w mieszkaniach dotychczasowe WT wiązały z Polską Normą PN‑83/B-03430/Az3:2000 i z minimum 20 m³/h na osobę (§ 149 ust. 1). Norma rozróżnia m.in. kuchnię z kuchenką gazową i elektryczną, łazienkę i WC. Wartości dla Twojego mieszkania poda projekt wentylacji.
• Odzysk ciepła w instalacjach wentylacji mechanicznej ogólnej nawiewno-wywiewnej i klimatyzacji komfortowej o wydajności 500 m³/h i większej jest wymagany (sprawność temperaturowa co najmniej 50%), chyba że dopuszczalna jest recyrkulacja (§ 151 ust. 1 dotychczasowych WT). W praktyce dotyczy to biur, lokali usługowych i większych domów.
• Urządzenia wentylacji mechanicznej i klimatyzacji trzeba zamontować tak, żeby dało się je kontrolować, konserwować i wymieniać, a przewody – wyposażyć w otwory rewizyjne do czyszczenia (§ 153 ust. 5 i § 154 ust. 3).

Przepisy nie nakazują montażu rekuperacji w każdym domu jednorodzinnym. Rekuperacja jest jednak jednym z najskuteczniejszych sposobów spełnienia limitu EP, bo straty wentylacyjne w szczelnym domu stanowią dużą część bilansu. Więcej w artykule rekuperacja czy wentylacja grawitacyjna.

Ogrzewanie i pompa ciepła

Dotychczasowe WT wymagają, żeby instalacja ogrzewcza automatycznie regulowała temperaturę w każdym pomieszczeniu osobno, np. głowicami termostatycznymi albo regulatorami pokojowymi. Gdy to niemożliwe, wystarcza regulacja strefowa (§ 135 ust. 7–8). Wymóg obowiązuje, jeśli jest technicznie wykonalny i opłaca się z okresem zwrotu do 5 lat (§ 135 ust. 9). Dotyczy także wymiany źródła ciepła w użytkowanym budynku (§ 135 ust. 10). Regulację zależną od temperatury zewnętrznej WT nakazują wprost tylko instalacjom zasilanym z sieci ciepłowniczej (§ 134 ust. 7). Pompie ciepła sterowanie pogodowe z krzywą grzewczą dopasowaną do instalacji i tak się opłaca: im niższa temperatura zasilania, tym wyższa sezonowa efektywność (SCOP).

Nie ma przepisu, który przypisywałby budynkowi określony wynik EP „za zamontowanie pompy ciepła”. Liczy się cały bilans: przegrody, wentylacja, ciepła woda, oświetlenie (w budynkach niemieszkalnych) i współczynniki nakładu energii pierwotnej dla nośnika. Przed doborem pompy ciepła trzeba poznać straty ciepła i temperaturę zasilania instalacji; w modernizowanym domu uwzględnia się planowane docieplenie.

Akustyka: jednostka zewnętrzna a sąsiedzi

Dotychczasowe warunki techniczne odsyłały do Polskich Norm w zakresie dopuszczalnego hałasu w pomieszczeniach, a hałas na zewnątrz reguluje odrębne rozporządzenie o dopuszczalnych poziomach hałasu w środowisku (tekst jednolity – Dz.U. 2014 poz. 112 (otwiera się w nowej karcie)). Dla terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej dopuszczalny równoważny poziom dźwięku od instalacji wynosi 50 dB w dzień (8 najmniej korzystnych godzin) i 40 dB w nocy (1 najmniej korzystna godzina), dla zabudowy wielorodzinnej – 55 i 45 dB. Poziom ocenia się na terenie chronionym, np. przy domu sąsiada.

Moc akustyczna podawana w karcie urządzenia (np. 60 dB(A)) nie jest tym samym, co poziom dźwięku przy oknie sąsiada – ten zależy od odległości, odbić od ścian, trybu pracy i przenoszenia drgań. Poproś projektanta o wskazanie kryterium, punktu oceny i sposobu ograniczenia hałasu: lokalizacji, wibroizolatorów, ekranów lub trybu nocnego. Uniwersalna obietnica „cichej pracy” nie zastępuje oceny konkretnej działki.

Co sprawdzić z projektantem – lista kontrolna

Obszar	Pytanie przed zatwierdzeniem projektu
Podstawa prawna	Czy projekt powstaje według dotychczasowych WT (oświadczenie inwestora, art. 102a Prawa budowlanego, do 20.03.2028), czy według nowych przepisów, jeśli zostaną ogłoszone?
Bilans energetyczny	Czy cały budynek spełnia limit EP dla jego przeznaczenia?
Ogrzewanie	Jakie obciążenie cieplne wynika z obliczeń dla pomieszczeń i jaka jest temperatura zasilania?
Wentylacja	Jak zapewniono nawiew, wywiew i wymagane strumienie; czy potrzebny jest odzysk ciepła?
Akustyka	Gdzie stanie jednostka zewnętrzna i jak ograniczono hałas oraz drgania?
Dostęp serwisowy	Czy centralę, filtry i urządzenia da się bezpiecznie obsługiwać?
Dokumentacja	Kto przekaże protokoły pomiarów, regulacji i próby szczelności?

Co zmienia się w tle: przepisy unijne

Przekształcona dyrektywa o charakterystyce energetycznej budynków (EPBD, dyrektywa (UE) 2024/1275 (otwiera się w nowej karcie)) wprowadza standard budynku zeroemisyjnego dla nowych budynków publicznych od 2028 r. i wszystkich nowych budynków od 2030 r. oraz stopniowe wycofywanie wsparcia dla kotłów na paliwa kopalne. Polska musi wdrożyć te zasady do prawa krajowego. Termin wdrożenia większości przepisów dyrektywy minął 29 maja 2026 r., a 15 lipca 2026 r. Komisja Europejska wysłała wszystkim 27 państwom, w tym Polsce, wezwania do usunięcia uchybienia (pierwszy etap postępowania o naruszenie). Na 8 listopada 2026 r. nowe limity EP nie zostały opublikowane w Dzienniku Ustaw. Jeśli projektujesz dom albo modernizację na lata, zakładaj kierunek: niskie EP, źródło ciepła oparte na energii odnawialnej i wentylacja z odzyskiem ciepła.

Jak przygotować dokumentację do konsultacji?

Przydadzą się rzuty, przekroje, dane przegród, planowane źródło ogrzewania i informacje o użytkowaniu budynku. W mieszkaniu istotne są też zasady zarządcy i możliwości ingerencji w części wspólne – zobacz klimatyzacja w bloku a zgoda wspólnoty.

Skontaktuj się z everflow. Ustalimy dane potrzebne do doboru instalacji i wskażemy, które wymagania dotyczą Twojego budynku. Zgodność projektu z przepisami ostatecznie potwierdza projektant odpowiedzialny za dokumentację budowlaną.

Źródła: Dz.U. 2026 poz. 1161 – przepisy epizodyczne Prawa budowlanego (art. 102a–102c) (otwiera się w nowej karcie), Dz.U. 2022 poz. 1225 – dotychczasowe warunki techniczne (utraciły moc z upływem 20.09.2026) (otwiera się w nowej karcie), Dz.U. 2014 poz. 112 – dopuszczalne poziomy hałasu (otwiera się w nowej karcie), dyrektywa (UE) 2024/1275 (otwiera się w nowej karcie). Stan na 8 listopada 2026 r.